A EDUCACIÓN EN NOVA ZELANDIA

Bos e bonitos días a todos!

A estas alturas, é evidente que todos puidemos observar que Nova Zelandia é un país bastante peculiar. Por iso, como non podía ser menos, o seu sistema educativo non se ía quedar atrás. Particularmente, eu son unha persoa que sempre tivo especial curiosidade por saber como funciona a educación noutros países, sobre todo nos máis descoñecidos para min. Por iso, pretendo informarvos sobre como funciona dito sistema neste país e, desta maneira, acercarvos un pouco máis a el. Veredes que aínda que conta con aspectos moi semellantes ao noso sistema, Nova Zelandia posúe certas características neste ámbito que o fan un país especial e avanzado. Sen máis dilación, imos alá!

Para comezar cabe destacar que a maioría de escolas de Nova Zelandia son públicas, é dicir, dependen do Estado e non son relixiosas. Non obstante, existen outros dous tipos de escolas: as state-integrated schools, nas cales se deben pagar certas cotas pero que tamén dependen en certa medida do Estado e as private schools, as cales se basean nas taxas que deben pagar os pais e que seguen o seu propio programa de educación.

Pois ben, centrándonos na educación pública, o sistema educativo neozelandés estrutúrase en catro etapas: educación infantil, primaria, intermedia e secundaria. En xeral, os nenos deben acudir á escola, obrigatoriamente, dos 6 aos 16 anos de idade, pero a maioría comeza aos 5 anos.

early-childhood
© Education New Zealand 2017

En primeiro lugar, a educación infantil (ECE: Early childhood education) non é obrigatoria, porén, o 95% dos pais fan uso desta fase da educación. De feito, para esta etapa existen unha gran variedade de centros (Kindergarten, Playcentres, Education and Care Centres, Te Kohanga Reo, etc.). Ademais, entre os 3 e 5 anos de idade, os nenos poden ir á escola infantil durante 20 horas á semana de maneira gratuíta.

A esta etapa séguea a educación primaria. Esta é gratuíta e comprende oito cursos, desde os 5 ata os 12 anos. O primeiro ano é voluntario e os sete restantes son obrigatorios. Dentro desta etapa encontramos a educación intermedia, a cal se considera unha “ponte” entre a primaria e a secundaria. Ten lugar no 7º e 8º curso, é dicir, dos 11 aos 12 anos; ademais, esta educación adóitase impartir nos mesmos centros de primaria ou en centros intermedios especializados.

Por último, a educación secundaria está organizada en cinco cursos, desde os 13 aos 17 anos e tamén é gratuíta. Ademais, nos últimos anos desta etapa, tamén existen outras alternativas para os estudantes: Trades academies (comercio), Institutes of technology and polytechnics ou Industry training organisations (agricultura, construción, mecánica, etc.), entre outros.

class-1
© Education New Zealand 2017

Logo destas etapas, as principais opcións para continuar os estudos superiores son a formación profesional, que comprende ciclos formativos de grado superior e o ensino universitario, o cal é completamente autónomo xa que as universidades regúlanse por si mesmas. Cabe destacar que Nova Zelandia conta con 8 universidades financiadas polo Estado. Así mesmo, as titulacións das universidades clasifícanse en: graduado ou Bachelor, que pode obterse tras tres ou catro anos de estudo; máster ou Master’s Degree que, en xeral, é a continuación do anterior e dura 2 anos; e, por último, o doutorado, no cal existen tres tipos, os cales comprenden tres anos de estudo e investigación. Ademais, o organismo no que se asocian todas as universidades do país chámase Universities New Zealand. Por último, dicir que nesta etapa os estudantes deben pagar o 30% do costo dos seus cursos pero poden pedir un préstamo ao goberno para pagar cando teñan un soldo.

Todos os niveis de ensinanza que dependen do Estado seguen o programa de educación nacional (National Curriculum) o cal comprende as materias que se abarcan na educación primaria e secundaria así como as normas que deben seguir os estudantes. A estrutura da educación que acabamos de ver refírese á que se imparte en inglés, por iso, o programa que seguen é o New Zealand Curriculum.

Ata aquí non parece haber nada fóra do normal, non si? Puidemos observar que esta parte da estrutura do sistema educativo neozelandés é bastante semellante ao noso sistema educativo. Porén, hai unha curiosidade que fai que este país sexa diferente do resto, a cal é que en Nova Zelandia existen tres linguas oficiais: o inglés, o maorí e a lingua de signos neozelandesa. Por iso, non só importa o inglés, senón que o maorí tamén goza dunha gran relevancia dentro do campo da educación.

Para coñecer a historia e importancia do maorí dentro da educación debémonos remontar á década de 1940. Neses anos, moitos maorís emigraron ás grandes cidades de Nova Zelandia onde as novas xeracións creceron falando o inglés dos pākehā (os brancos de orixe europeo). Este feito fixo que o número de falantes nativos de maorí comezara a descender perigosamente ata que, na década de 1980, os líderes locais que estaban preocupados pola desaparición do seu idioma materno, crearan programas de inversión lingüística. Dentro destes destacou o movemento Kōhanga Reo, o cal involucraba desde os nenos dos xardíns de infancia ata os da educación primaria. Logo, este feito foi seguido pola fundación da Kura Kaupapa Māori, o programa de ensinanza escolar en maorí.

Pois ben, na actualidade o maorí está presente no sistema educativo neozelandés, mediante dúas opcións. En primeiro lugar, existe a Māori medium education (educación media maorí) a cal comprende as Kura Kaupapa Māori, escolas que ensinan en maorí e cuxa educación se basea na cultura e valores maorís. Estes centros son propiedade do Estado e están financiados por el e, ademais, baséanse no programa de educación nacional paras as escolas medias maorís, chamado Te Marautanga o Aotearoa. Así mesmo, moitas destas escolas son “centros compostos”, é dicir, comprenden a educación primaria e secundaria. En segundo lugar, o maorí está tamén presente nos centros non maorís que imparten a educación en inglés. Neles o maorí ensínase como materia ou a través de programas de educación bilingües ou de inmersión maorí.

Ademais, Nova Zelandia posúe tres Wānanga (institucións estatais de ensinanza e investigación maorís). Neles ensínase segundo āhuatanga Māori (a tradición maorí) e tikanga Māori (costumes maorís). Así mesmo, ofrecen certificados, diplomas e graos e algunhas incluso chegan ata o nivel do doutorado.

En conclusión, puidemos observar que o goberno de Nova Zelandia intenta darlle importancia a ámbalas dúas linguas. De feito, consideran que a loita pola supervivencia da  lingua maorí non só debe depender dos maorís, senón de todos os neozelandeses.

Para rematar, déixovos dous vídeos duns dos principais canles maorís existentes en Nova Zelandia. Por se tedes curiosidade, neles poderedes escoitar como soa a lingua maorí.

Espero que vos gustase moito a miña entrada e que aprenderades un pouco máis sobre este país tan especial.

Moitas grazas por lerme e ata outra!

Ana Vázquez

REFERENCIAS BIBLIOGRÁFICAS

Ministry of Education, Education in New Zealand [última consulta o 27 de abril de 2017]. Dispoñible en: https://education.govt.nz/framework/main.php/?url=/ministry-of-education/

Ministry of Education, Tau Mai Te Reo – The Māori Language in Education Strategy 2013-2017 [última consulta o 27 de abril de 2017]. Dispoñible en: https://education.govt.nz/ministry-of-education/overall-strategies-and-policies/tau-mai-te-reo-the-maori-language-in-education-strategy-2013-2017/

New Zealand Education, Education System [última consulta o 27 de abril de 2017]. Dispoñible en: https://www.studyinnewzealand.govt.nz/why-nz/education-system

New Zealand Now, The school system [última consulta o 27 de abril de 2017]. Dispoñible en: https://www.newzealandnow.govt.nz/living-in-nz/education/school-system

IMAXES

New Zealand Education, Education System – Early childhood [última consulta o 27 de abril de 2017] Dispoñible en: https://www.studyinnewzealand.govt.nz/why-nz/education-system

New Zealand Education, Find a scholarship [última consulta o 27 de abril de 2017]. Dispoñible en: https://www.studyinnewzealand.govt.nz/how-to-apply/scholarships

VÍDEOS

KiriOnLine – Dame Kiri Te Kanawa (Maori Television), (16/01/2016). Kiri Te Kanawa – NZ Opera School Maori News Report (English Subtitles). [vídeo]. [última consulta o 27 de abril de 2017]. Dispoñible en: https://www.youtube.com/watch?v=NXeRsiPFwYE

Te Karere TVNZ (3/12/2009). Maori speaking Te Reo has increased in Oz but decreased in NZ. [vídeo][última consulta o 27 de abril de 2017]. Dispoñible en: https://www.youtube.com/watch?v=ZFhbJxbJA70

Un achegamento á cultura maorí

Nau mai haere mai ou benvidas/os. Hoxe imos achegarnos á cultura maorí para coñecer e comprender as características propias do país no que ten lugar, que é Nova Zelandia.

maorivillage.jpg

Pódese consultar a fonte orixinal das imaxes premendo sobre elas.

A palabra maorí significa literalmente común ou normal. Os maorís son os tangata whenua, o pobo indíxena de Nova Zelandia, descendentes dos polinesios. Chegaron ás illas hai máis de mil anos dende a súa terra natal Hawaiki. Aquí é onde pertencen e onde os maorís van cando finan. Hawaiki para os maorís é tanto un lugar físico como espiritual, xa que está profundamente asociado co círculo de nacemento, vida e morte.

Hoxe en día, o pobo maorí representa o 14% da poboación neozelandesa e a súa historia, o seu idioma e as súas tradicións son fundamentais na identidade do país.

Lingua maorí

Te Reo Māori é a lingua dos maorís. É unha das linguas oficiais do país dende 1987, xunto co inglés máis a lingua de signos. A lingua maorí está medrando con forza nos últimos anos, xa que se considera un tesouro nacional. Hai iniciativas que están axudando a ese rexurdimento, coma a Semana da Lingua Maorí, as escolas maorís e unha canle de televisión. Ademais, estanse adaptando palabras maorís no uso habitual, en concreto as referentes ós saúdos. A emisora de radio estatal de Nova Zelandia ten unha lista de saúdos maorís con guías de audio para escoitar como deben ser pronunciadas. Pódense escoitar aquí: http://www.radionz.co.nz/collections/kiaora?utm_source=newzealandnow.govt.nz

Por último, aquí vai unha ligazón que contén cen palabras maorís que todo neozelandés ten que saber: http://www.nzhistory.net.nz/culture/maori-language-week/100-maori-words?utm_source=newzealandnow.govt.nz

Costumes

Os dous aspectos máis importantes que debemos coñecer dos costumes maorís son os seguintes: Manaakitanga e Kaitiakitanga. O primeiro concepto está relacionado coa benvida e o coidado dos convidados. Os maorís teñen que ser hospitalarios, xenerosos e amosar respecto. Isto calou tanto na vida da xente neozelandesa que ata o Goberno o recoñece como un valor central do país.

O segundo concepto fai referencia ó sentido de respecto e obriga que teñen os maorís co medio ambiente, xa que para eles todo o presente na natureza é sagrado. Outros conceptos enlazado con isto son mana, tapu e mauri. Vexamos:

Mana é o poder espiritual. O mana dun bosque amósase polas abundantes flores e froitas. Ademais, os seres humanos amosan tamén un mana de xeito que unha persoa con mana, que consiga logros ou éxitos, teña presenza. O mana inflúe no comportamento da propia persoa como dos demais, e tamén do grupo.

Tapu é a restrición espiritual, tanto de persoas coma de cousas. É preciso que haxa restricións para que o mana teña logo lugar. O tapu protexe á xente e ós recursos naturais. Adóitase exemplificar, por exemplo, coas limitacións de pesca ata que a poboación se recupere, no caso de ter poucos peixes.

Mauri é a forza da vida. O mauri do bosque ten que ser protexido para que o mana poida fluír. Esta idea tamén prendeu na cultura neozelandesa, polo que senten unha gran responsabilidade polo mundo natural.

Ritos maorís

A benvida maorí, chamada pōwhiri, comeza fóra do marae ou lugar sagrado cun wero (desafío). Un guerreiro dos anfitrións retará un convidado para comprobar se son amigos ou inimigos. Se o visitante demostra vir en paz, ten lugar a chamada de benvida. Unha muller maior realizará a chamada ou karanga, de xeito que os visitantes poidan acercarse en grupo ó marae lentamente e en silencio, coas mulleres diante e os homes detrás.

marae_sm

Unha vez que están no territorio sagrado, fronte ou dentro da casa ancestral principal, os visitantes e os anfitrións teñen os seus asentos enfrontados. Ten lugar o momento dos discursos, pronunciados xeralmente por dous homes maiores, un de cada grupo. Entre discurso e discurso, cántase unha canción para fixar o pronunciado. Despois, os visitantes presentan un agasallo ós anfitrións.

Finalmente, chega a hora de saudarse cun hongi: cerimonia na que se tocan o nariz. E rematan compartindo kai (comida) como símbolo do manaakitanga ou hospitalidade.

hongi.jpg

Kapa Haka

Este é o termo das artes escénicas maorís. Significa literalmente formar unha liña (kapa) e bailar (haka). Son unha mestura entre cancións, danzas e cantos. Incluso poden facer demostracións con armas tradicionais. O kapa haka realízano grupos culturais nun marae, en escolas ou en festividades.

Te Mataini1.png

O máis coñecido é o haka ou danza de guerra maorí. Empregábase tradicionalmente no campo de batalla e cando os grupos se reunían en paz. É unha demostración do orgullo, a forza e a unidade da tribo. Hoxe en día, a danza é empregada polo equipo de rugby de Nova Zelandia chamados All Blacks antes dos partidos. O haka é bastante característico, vexamos:

Ata aquí o achegamento á cultura maorí. Agardo que vos gustase. Espérovos nos comentarios.

Ka kite anō ou ata outra!

Natalia O. A.